Osoba odpoczywająca na musztardowej sofie. Fot. Retha Ferguson / Pexels.
Couchsurfing znowu wysyła maile. „Zmieniliśmy się”, ogłasza serwis, który wielu użytkowników pamięta z czasów, gdy internet służył jeszcze do poznawania ludzi, a nie odnawiania subskrypcji. Nowa platforma, nowe sposoby szukania gospodarzy, ponad 25 milionów członków i pełny dostęp przez 30 dni za darmo. Brzmi jak powrót jednej z najlepszych idei dawnej sieci.
Myślisz, że warto dać im szansę. W końcu kiedyś założyłeś tu konto. Logujesz się…
Najpierw wybierasz własny adres profilu, potwierdzasz wiek i określasz, jak serwis ma się do ciebie zwracać. Następnie uzupełniasz zainteresowania, również te związane z życiem w domu i sposobem spędzania czasu. Gdy profil jest już odświeżony i użyteczny dla platformy, pojawia się formularz płatniczy.
Jak nie wiadomo, o co chodzi, to chodzi o abonament.
Najpierw dane i zainteresowania, potem dane karty
Przejście przez nowy onboarding przypomina bardziej zakładanie profilu w aplikacji społecznościowej niż odzyskiwanie starego konta podróżniczego. Serwis zbiera aktualne informacje o użytkowniku, potwierdza wiek, wybierasz zainteresowania i jak lubisz spędzać czas w domu i gdy wychodzisz. Zastanawiasz się czy tu chodzi o podróże czy o randki. Na stronie głównej zachęca też do udostępnienia lokalizacji oraz synchronizacji kontaktów.
Nie oznacza to automatycznie, że platforma sprzedaje te informacje albo wykorzystuje je niezgodnie z deklarowanymi zasadami. Sama zapewnia, że dane pozostają prywatne i że nie wyświetla reklam. Konstrukcja ścieżki użytkownika jest jednak wymowna: najpierw odbuduj profil, potem zapłać.
Darmowy miesiąc wymaga podania danych karty płatniczej albo połączenia konta PayPal. Polski cennik pokazuje trzy możliwości:
- 18,99 zł za miesiąc,
- 36,99 zł za trzy miesiące,
- 99,99 zł za rok, poprzedzony 30-dniowym okresem próbnym.
Na ekranie uruchamiania oferty widnieje kwota 0 zł należna w dniu rozpoczęcia okresu próbnego. Poniżej znajduje się jednak informacja, że po 30 dniach plan odnowi się za 99,99 zł rocznie. Żeby wypróbować platformę bez opłaty, trzeba wcześniej przekazać jej metodę płatności.
Subskrypcję można anulować, lecz zgodnie z zasadami zwrotów serwisu opłaty członkowskie i opłaty za weryfikację co do zasady nie podlegają zwrotowi. Rezygnacja zatrzymuje następne odnowienie, ale dostęp trwa do końca opłaconego okresu.
Uwaga: to nie jest powrót do poznawania ludzi jak na autostopie
Dawny serwis przypominał cyfrowy autostop. Nie wiedziałeś dokładnie, kogo spotkasz, ale właśnie na tym polegała część przygody. Gospodarz oferował kanapę, podłogę albo wolny pokój. Gość przywoził historię, gotował kolację, pomagał w domu albo po prostu spędzał z gospodarzem wieczór.
Nowa wersja ubiera tę obietnicę w język platformy lifestyle’owej. Ciemne tło, różowo-fioletowe gradienty, zdjęcia młodych, atrakcyjnych ludzi, przyciski „Hosts Nearby” i „Travelers Nearby”. Do tego hasła „Travel. Connect. Live”, podpowiedzi znajomych, lokalizacja i synchronizacja książki kontaktów.
Wygląda to trochę jak Tinder z kanapą. Zamiast randki aplikacja obiecuje darmowy nocleg i kogoś, kto pokaże ci miasto. Nie oznacza to, że jest portalem randkowym ani że jego użytkownicy szukają tam randek. Nowy interfejs korzysta jednak z języka aplikacji służących do odkrywania ludzi w pobliżu. Podróż schodzi na dalszy plan. Produktem staje się możliwość dotarcia do drugiej osoby.
Spodziewasz się podróżniczego klimatu, a widać tu przede wszystkim próbę reaktywowania starych kont, uzupełnienia informacji w profilach i zamienienia części wielomilionowej bazy w płacących użytkowników.
To nie jest niewinna reaktywacja autostopowej wspólnoty. Najpierw oddajesz platformie aktualne dane o sobie. Później możesz przekazać jej lokalizację i kontakty. Na końcu trafiasz na paywall. I nie przejdziesz dalej, nie zobaczysz jak obecnie wygląda cały serwis zanim nie zapłacisz.
Kto właściwie ma za to płacić?
Podróżnika łatwo zrozumieć. Jeżeli za 99,99 zł rocznie może znaleźć kilka darmowych noclegów w Rzymie, Paryżu czy Amsterdamie, rachunek nadal wygląda atrakcyjnie. Jedna noc w hotelu albo hostelu może kosztować więcej niż cały abonament.
Dziwniej robi się po stronie gospodarza. Według oficjalnej pomocy platformy płatne członkostwo odblokowuje zarówno wysyłanie próśb o pobyt, jak i goszczenie podróżnych, rozmowy, wydarzenia oraz społeczności.
Innymi słowy: płacisz platformie za możliwość bezpłatnego udostępnienia nieznajomemu własnego mieszkania i swojego czasu.
Serwis podkreśla, że same pobyty pozostają darmowe, a gospodarz nie może żądać od gościa pieniędzy. Nie znaleźliśmy osobnej prowizji pobieranej przy przyjęciu albo potwierdzeniu noclegu. Po opłaceniu członkostwa może jednak pojawić się kolejny wydatek: weryfikacja.
Abonament nie oznacza pełnej weryfikacji
Członkostwo i weryfikacja to dwa oddzielne produkty. Pierwszy daje dostęp do serwisu. Drugi pozwala potwierdzić tożsamość dokumentem urzędowym i uzyskać oznaczenie widoczne na profilu.
Weryfikacja jest opcjonalna, ale firma sama przekonuje, że zweryfikowani członkowie są lepiej widoczni w wynikach wyszukiwania, mają otrzymywać więcej odpowiedzi i korzystają z priorytetowej pomocy. Aby przejść procedurę, trzeba najpierw dokonać osobnej płatności, a później przesłać dokument i nagrać selfie wideo w aplikacji mobilnej. Proces obsługuje zewnętrzny dostawca Entrust.
Płatny dostęp nie kupuje całego zaufania. Za możliwość wejścia do społeczności płacisz abonamentem. Za mocniejszy sygnał wiarygodności i lepszą pozycję w wyszukiwarce płacisz osobno.
To szczególnie przewrotne w miejscu, którego fundamentem miało być zaufanie budowane przez referencje, wspólne doświadczenia i reputację, a nie płatny znaczek przy nazwisku.
Czy serwis został sprzedany albo szykuje się do przejęcia?
Gruntowna przebudowa aplikacji, nowa identyfikacja wizualna, porządkowanie sposobu prezentowania bazy, aktualizacja profili i kampania reaktywacyjna mogą zwiększać biznesową wartość platformy. Taki porządek dobrze wygląda w prezentacji dla inwestora lub potencjalnego kupca.
Nie znaleźliśmy jednak wiarygodnego potwierdzenia, że w 2026 roku firma zmieniła właściciela albo że trwają przygotowania do sprzedaży. Nie można więc przedstawiać tej hipotezy jako faktu.
Historia daje jednak powody do podejrzliwości. Projekt zaczął jako organizacja non profit, ale w 2011 roku przeszedł do modelu for profit i pozyskał 7,6 miliona dolarów finansowania. Opracowanie naukowe „The Four Deaths of Couchsurfing” opisuje również przejęcie z 2015 roku. Fundusz z Doliny Krzemowej miał kupić platformę za około 4 miliony dolarów, a związany z nim Patrick Dugan został jej szefem.
Obowiązkowe opłaty pojawiły się w maju 2020 roku. Firma tłumaczyła je pandemią i koniecznością ratowania serwisu. Sześć lat później paywall nie zniknął. Został opakowany w atrakcyjniejszy produkt, automatycznie odnawiany darmowy okres próbny i kampanię o odzyskiwaniu prawdziwych relacji.
Couchsurfing wraca, ale nie jako darmowa idea
Nowe wyszukiwanie może faktycznie działać lepiej. Serwis zaczął promować niedawno aktywnych gospodarzy zamiast profili, których właściciele nie logowali się od kilkunastu lat. Powstały społeczności, przebudowano wydarzenia i dodano dopasowanie ludzi według zainteresowań, języków oraz wspólnych znajomych.
Użytkownik zwabiony nostalgicznym mailem nie trafia do odrodzonego internetu opartego na spontaniczności i wzajemności. Trafia do dopracowanego lejka subskrypcyjnego.
Najpierw ma przypomnieć platformie, kim jest. Potem może zsynchronizować kontakty i udostępnić lokalizację. Następnie podaje kartę, nawet jeśli chce jedynie sprawdzić darmowy miesiąc. Jeżeli zależy mu na większej wiarygodności i widoczności, czeka jeszcze płatna weryfikacja.
Platforma nie sprzedaje noclegów. Sprzedaje dostęp do ludzi, którzy nadal są gotowi przyjąć obcego człowieka pod swój dach. Gdy wiadomość o wielkim powrocie wpada do skrzynki, łatwo pomyśleć, że fajna idea znów jest w grze. Idea być może nadal żyje. Bramkę wejściową obsługuje już jednak dział płatności.
