W tym roku mija 20 lat od kinowej premiery filmu „Gnijąca Panna Młoda”. Z tej okazji przygotowałam dla Was 20 jedynych w swoim rodzaju ciekawostek dotyczących animacji!
„Gnijąca Panna Młoda” – 20 ciekawostek na 20-lecie animacji
1. Legenda, na podstawie której powstała animacja
„Gnijąca Panna Młoda” powstała na podstawie dziewiętnastowiecznej rosyjsko-żydowskiej legendy zatytułowanej „The Finger”, którą Joe Ranft przedstawił Timowi Burtonowi, kiedy kończyli pracę nad „Miasteczkiem Halloween”.
Według opowieści w XIX wieku w Rosji szerzył się antysemityzm, a żydowskie dziewczęta często były zwabiane w zasadzkę i mordowane w drodze na swój ślub. Zgodnie z żydowską tradycją były one chowane w ubraniach, które miały na sobie w chwili śmierci, a zatem w splamionych krwią sukniach ślubnych.
2. Komu dedykowana jest „Gnijąca Panna Młoda”?
Film dedykowany jest pamięci Joego Ranfta, który zapoznał Burtona z legendą, na podstawie której powstała „Gnijąca Panna Młoda”, był także producentem wykonawczym tej animacji.
3. Kto mógł użyczyć głosu w animacji?
Alan Rickman i Kevin Spacey byli brani pod uwagę do użyczenia głosu Barkisowi Bitternowi, Jim Carrey był brany pod uwagę do użyczenia głosu Victorowi Van Dortowi, a Angelina Jolie była brana pod uwagę do użyczenia głosu Emily Merrimack.
4. Długa droga filmu na ekrany kin
Film został oficjalnie zapowiedziany w 2002 roku. Henry Selick udzielił wywiadu dla „If Seeds of the Talks” i ujawnił, że prace nad filmem trwały od 1996 roku, a on sam pracował nad fabułą od 1998 roku. Produkcja filmu rozpoczęła się w listopadzie 2003 roku, gdy Burton kończył „Dużą rybę” (2003). Kontynuował produkcję swojego kolejnego filmu aktorskiego, „Charlie i fabryka czekolady” (2005), który powstawał równolegle z „Gnijącą Panną Młodą”. Animacja weszła na ekrany kin 23 września 2005 roku.
5. Jakiej wielkość były lalki z filmu?
Lalki musiały mieć 12 cali wysokości ze względu na mechanizm przekładkowy, który został zainstalowany w ich głowach. Z tego powodu były one znacznie większe niż tradycyjne lalki, jakich używa się w technice poklatkowej. Przez to i skala produkcji musiała być znacznie zwiększona, aby wszystko dopasować do wielkości lalek.
6. Nawiązanie do „Hamleta” Szekspira
Kulminacyjna scena pojedynku, w której antagonista wypija zatrute wino, jest bezpośrednim ukłonem w stronę kulminacyjnej sceny pojedynku z „Hamleta” Williama Szekspira.
7. Jak powstawały lalki do filmu?
Kukiełki powstały w oparciu o metalowy szkielet, który następnie okryto silikonową „skórą”. Mackinnon i Saunders wymyślili na potrzeby filmu szereg nowych odkrywczych technik. „Skóra” pokrywająca szkielet jest mieszanką pianki oraz silikonu tak aby lalki stały się trwalsze oraz zachowały swój kształt i kolor nawet po miesiącach ich używania w ciepłym świetle.
8. Nawiązanie do „Ptaków” Hitchocka
Ujęcie wielu wron patrzących na Victora zostało nakręcone jako hołd dla ujęć ptaków patrzących w dół w filmie „Ptaki” (1963). Podobne nawiązanie pojawia się w „Wednesday 2”.
9. Kim inspirowany był wygląd generała Wellingtona ?
Wygląd generała Wellingtona z dużą dziurą w klatce piersiowej jest inspirowany autentyczną historią François-Antoine’a Fauveau. 23-letni kirasjer z bitwy pod Waterloo, Fauveau, został postrzelony w klatkę piersiową brytyjską kulą armatnią. Jego napierśnik z dziurą znajduje się obecnie w paryskim Musée de L’Armee.
10. Nawiązanie do „Nosferatu – Symfonia Grozy” Murnau’a
Przez chwilę, gdy Starszy Gutknecht wyciąga rękę ze swojej wieży, cień jego ramienia przesuwa się po oświetlonej świecami ścianie, niczym w słynnej scenie z filmu „Nosferatu – Symfonia Grozy” (1922).
11. Czy w filmie „Gnijąca Panna Młoda” użyto animacji komputerowej?
Twórcy filmu ograniczyli użycie animacji komputerowej do niezbędnego minimum. Została wykorzystana jedynie w dwóch przypadkach – w scenie ataku kruków na Victora oraz w scenach ukazujących powiewający welon tytułowej Gnijącej Panny Młodej.
12. Nawiązanie do „Gabinetu doktora Caligari” Wiene’a
Kraina Umarłych przypomina Holstenwall z filmu „Gabinet doktora Caligari” (1920).
13. Jak powstali Pan Bonejangles i zespół szkieletów?
Pan Bonejangles i zespół szkieletów są częściowo inspirowani kreskówką „Taniec szkieletów” (1929) oraz postacią Caba Callowaya i jego zespołu, którzy pojawili się w rotoskopowej formie w kilku kreskówkach o Betty Boop. Pianista nosi okulary przeciwsłoneczne, podobnie jak Ray Charles, a jego ruchy są wzorowane na manierach Charlesa. Postać pana Bonejanglesa jest oparta na słynnym tancerzu Billu Robinsonie, nazywanym „panem Bojanglesem”.
14. Podobieństwo do „Marsjanie atakują!”
Z rozcięciem na policzku, odsłaniającym szczękę, Gnijąca Panna Młoda bardzo przypomina Marsjankę (w tej roli Lisa Marie) z filmu Tima Burtona „Marsjanie atakują!” (1996), gdy jej prawdziwa tożsamość zostaje ujawniona.
15. Dla kogo „Gnijąca Panna Młoda” była pierwszą okazją do podłożenia głosu w filmie kinowym?
Dla Johnny’ego Deppa i Heleny Bonham Carter – właśnie z nim Tim Burton najczęściej pracował w latach 2005 – 2011.
16. Co wspólnego mają „Gnijąca Panna Młoda” i „Jeździec bez głowy”?
Na początku „Gnijącej Panny Młodej” Victor, któremu głosu użycza Johnny Depp, wypuszcza uwięzionego motyla przez okno. Postać Ichaboda Crane’a, w którego wciela się Johnny Depp, robi coś podobnego w filmie „Jeździec bez głowy” (1999), wypuszczając uwięzionego kardynała przez okno swojej sypialni.
17. Ile lalek powstało na potrzeby filmu?
Na potrzeby filmu stworzono w sumie 82 lalki, a kilka z nich nie zostało wykorzystanych w wyniku zmian scenariuszowych dokonanych w trakcie realizacji filmu.
18. Najtrudniejsze sceny do nakręcenia
Najtrudniejszym efektem do zrealizowania było sprawienie, aby welon i suknia Gnijącej Panny Młodej wydawały się prawie przezroczyste, powiewające i poszarpane. Bardzo trudno to osiągnąć nagrywając milimetr po milimetrze. Udało się to dzięki dużej ilości niewidocznych drutów, które przebiegały wzdłuż włókien. Dzięki tej metodzie łatwiej było kontrolować te niedostrzegalne ruchy. Ze względu na te trudności nakręcenie sceny z powiewającym welonem zabrało ponad dziesięć miesięcy.
19. Jak poruszano lalkami w czasie kręcenia?
W każdej głowie lalki został zamontowany mechanizm przekładkowy, do którego można było dostać się np. przez uszy. Regulacji można było dokonać za pomocą klucza wkrętowego z sześciokątnym gniazdkiem, dzięki czemu twarz lalki minimalnie zmieniała się. Pozwoliło to na wprowadzenie większej ilości pozycji, a także ułatwiło znacznie ruchy mimiczne lalki (kształtu ust, śmiechu, marszczenia czoła lub unoszenia brwi).
20. Rysunek w Księdze Zaklęć
W filmowej Księdze Zaklęć znajduje się rysunek „Człowieka witruwiańskiego” Leonarda da Vinci.
Tekst: Matylda Motyl
Zobacz też:
„Beetlejuice Beetlejuice” – 7 ciekawostek o kontynuacji filmu „Sok z żuka”




![Marta Bijan opisuje koniec świata w „Jutro już było” [recenzja] Marta Bijan opisuje koniec świata w „Jutro już było” [recenzja]](https://hiro.pl/wp-content/uploads/2025/11/Marta-Bijan-opisuje-koniec-swiata-w-„Jutro-juz-bylo-recenzja-218x150.jpg)


