NIE dla przemocy wobec kobiet: przegląd kampanii społecznych

Od pokoleń ludzie komunikują się na wszelkie możliwe sposoby, które za sprawą rozpowszechniania środków masowego przekazu, stopniowo udoskonalają. Dzięki temu, od początku swojej egzystencji, ludzie mogą dzielić się doświadczeniami i dbać o rozwój zbiorowości. Komunikowanie jest więc procesem naturalnym i powszechnym, towarzyszącym zarówno jednostkom, jak i organizacjom.

Fundacje i organizacje pozarządowe komunikują się ze społeczeństwem między innymi za pośrednictwem kampanii społecznych, przekazując informacje o swoich celach. U podstaw tworzenia kampanii społecznych leży przekonanie, że media idealnie służą informowaniu, zmianie systemu wartości i nakłanianiu do pożądanego działania. Celem marketingowym staje się przede wszystkim dążenie do wzrostu wiedzy i świadomości wśród odbiorców przekazu.

Przyjrzyjmy się najciekawszym projektom ostatnich lat!

  1. If it happens once, it could happen again (Singapur)

Plakat w dosłowny sposób ilustruje tematykę zawartą w kampanii. Maltretowane kobiety tworzą swego rodzaju domino przemocy. Dramatyzm i napięcie ujęć podkreśla ciemne tło i smutne kolory. Autorzy projektu pośrednio odwołują się do cyklu przemocy, który opiera się na ciągłym nasilaniu zachowań agresywnych, występujących naprzemiennie z okresami tzw. miesiąca miodowego. Specyfika procesu odnosi się do psychologicznego mechanizmu zaprzeczania, w którym kobiety wierzą, że to się już nigdy nie powtórzy, nawet jeśli zdarzyło się po raz setny. Jak w grze domino: wszystko się w końcu rozsypie.

2. No more (USA)

Bohaterką filmu jest kobieta, która dzwoni na numer alarmowy i chce zamówić pizzę. Sytuacja dość niedorzeczna, prawda? Zdezorientowany dyspozytor nie rozłącza się jednak, ale cierpliwie zadaje jej pytania. Mężczyzna zorientował się, że coś jej grozi. Film kampanii No more robi jeszcze większe wrażenie, jeśli uświadomimy sobie, że scenariusz opiera się na prawdziwej historii. Film został zaprezentowany w przerwie reklamowej podczas zawodów Super Bowl w 2015 roku. To pierwsza kampania poświęcona problemowi przemocy domowej, emitowana w tym czasie.

3. Sometimes you don’t notice it at first glance (Niemcy)

Eleganckie tapety w pobliskich mieszkaniach z daleka mogą wyglądać bardzo dekoracyjnie. Jednak to tylko pozory. Za ich fasadą kryje się często bolesny komunikat niedostrzegany przez otoczenie. Kampania prowadzona w Berlinie w miała przekonać obywateli do uważnej obserwacji otoczenia. W końcu przemoc domowa nie zawsze rzuca się w oczy.

4. Jedna fotografia dziennie w ciągu najgorszego roku w moim życiu (Serbia)

 

Pewna Serbka postanowiła, że codziennie będzie robić sobie jedno zdjęcie, a efekty pracy będzie umieszczać na YouTube. Na jej twarzy, zamiast uśmiechu zaczęły pojawiać się liczne siniaki. Zbiór zdjęć wyświetlanych w przyspieszonym tempie w kilkanaście lub kilkadziesiąt sekund pokazuje zmiany trwające w rzeczywistości latami. Pomysł na akcję wziął się z przerażających statystyk. W Serbii, co trzecia kobieta zostaje ofiarą przemocy. Organizacja B92 Fund za cel wzięła sobie wezwanie wszystkich do walki: kobiety, członków rodziny i świadków przemocy. W obliczu 4,5 miliona wyświetleń, rozgłos był powalający!

5. Bruise Automat (Niemcy)

 

Organizacja non-profit Terre Des Femmes stworzyła kampanię, która w obrazy sposób miała zwrócić uwagę na problem dotykający niemal 25% niemieckich kobiet. Otóż z foto-budki wypada komplet czterech czarno-białych zdjęć, przy czym jedno z nich różni się od pozostałych, co wizualizuje dane statystyczne odpowiadające przemocy domowej wobec kobiet w Niemczech. Widok własnej twarzy pokrytej sińcami i zadrapaniami może skutecznie rozbudzić naszą świadomość, dotyczącą skali problemu.

6. CO BYŁO PIERWSZE – UBRANIA CZY PRZEMOC? (Brazylia)

Rok 1940 – wynalezione zostają tzw. „crop-tops” (topy ucięte powyżej talii); rok 387 – Galowie dokonują inwazji na Rzym i gwałcą rzymskie kobiety.

Rok 1960 – rok, w którym oficjalnie wynaleziono mini spódniczkę; rok 1571 – rok, w którym gwałt na Lukrecji zostaje uwieczniony na obrazie.

Rok 1970 – w modzie są krótkie spodenki do talii; rok 1945 – kobiety w Austrii popełniają samobójstwa, aby uniknąć zgwałcenia przez żołnierzy Armii Czerwonej.

Brazylijska agencja JWT stworzyła kampanię z niezwykle prostym komunikatem: przyczyna gwałtu nigdy nie leży w ubraniu, jakie ofiara miała na sobie!

7. It’s illogical (USA)

 

Prowokowanie wyglądem, ignorowanie próśb i wreszcie odwoływanie do naturalnej potrzeby biologicznej, której nie można kontrolować: 3 równie absurdalne scenki ukazują bezsens typowych tłumaczeń sprawców przemocy. Niedorzeczność technik neutralizacji winy sprawców przemocy seksualnej ukazana w kampanii, w zestawieniu z danym kontekstem, wprowadza ogromną dawkę humoru sytuacyjnego. Jednak w odniesieniu do tematu projektu jest to raczej śmiech przez łzy.

8. Z seksem jest jak z piciem herbaty (Wielka Brytania)

 

Pozostając w tematyce przemocy seksualnej, warto zwrócić uwagę na brytyjską kampanię dotyczącą wyrażania zgody na stosunek seksualny w porównaniu do… zaparzania herbaty. Kampania pokazuje między innymi niedorzeczność zmuszania kogoś do picia herbaty, w momencie, kiedy ta osoba nie ma na nią ochoty. Propozycję napicia się herbaty można przyjąć z przyjemnością, można mieć później ochotę na kolejną filiżankę, ale można też od razu odmówić – i nikogo nie powinno to dziwić. Tak. Królowa byłaby dumna.

9. Słowa też gwałcą (Polska)

 

W naszym zestawieniu nie mogło oczywiście zabraknąć polskiego akcentu. Kampania społeczna stworzona przez organizację Feminoteka obnaża zatrważającą prawdę, że Polki spotykają się z molestowaniem seksualnym niezwykle często. Słowa, które wypowiadają kobiety pochodzą z ich osobistych doświadczeń. Słowa te uprzedmiotawiają, wykluczają, przekraczają granice intymności i ranią. Spot ma pokazać, że nie tylko gesty i działania, ale i słowa składają się na to, co możemy nazywać kulturą gwałtu.

Istotą kampanii społecznej jest rozwiązywanie problemu społecznego oraz zmiana postaw społecznych wobec prezentowanego problemu. Nie ulega wątpliwości, że kampanie społeczne stanowią narzędzie upowszechniania właściwych idei, postaw i zachowań. Tylko odpowiedni stopień świadomości problemu może pociągnąć za sobą realne działania.

Tekst: Honorata Kostro

Komentarze
NIE dla przemocy wobec kobiet: przegląd kampanii społecznych
Oceń artykuł